Dönüşlülük zamiri nedir?

Dönüşlülük zamiri, dilimizde öznenin yaptığı bir eylemi kendi üzerine döndürerek ifade eden önemli bir unsurdur. Bu zamir, öznenin eylemi yalnızca kendisine yönelik olarak gerçekleştirdiğini belirtir. Diğer zamirlerden farklı olarak, dönüşlülük zamiri kendine has biçim ve kullanımlara sahiptir. Bu nedenle, dilin zenginliğini artırarak cümlelerde anlam derinliği oluşturur.

Dönüşlülük zamiri, şahısları pekiştirerek bildiren ve fiildeki işin, özne tarafından bizzat yapıldığını ya da yapana dönüşünü bildiren zamirdir. 

Dönüşlülük zamiri “kendi” sözcüğüdür. 

Örnek cümleler:

Dönüşlülük zamiri, diğer zamirlerden farklı olarak bütün iyelik eklerini alabilir ve iyelik eklerini üzerine hâl ekleri getirilebilir. 

Örnek:

İyelik eki almadan tamlayan olabilir. Bu durumda belirtili isim tamlaması sayılır. 

Örnek:

Ayrıca, dönüşlülük zamiri, tamlama hâlinde ve tek başına yapılan bir işi anlatmak için de kullanılabilir. 

Örnek:

• Bu kitabı ben okudum.
• Bu kitabı ben kendim okudum.
• O kendisi okusun.
• Evi siz, kendiniz görmelisiniz.
• Çocuk kendisi yıkanmış.

• kendim-de;
• kendi-n-den;
• kendi-si-n-i;
• kendi-miz-in;
• kendi-niz-le;
• kendi-leri-n-ce.

• kendi elim. 

• “Yüzlerce defa kendi kendime sorduğum bu suale içimizdeki yanık, hicranlı sesten ayni cevabı alıyordum...”
• “Tabiatın pek nafile yere bana verdiği bu gençlik hazinesinin kendi kendine tükenip gittiğine sızladım...”