İslam'da ilimler nasıl sınıflandırılır?

İslam düşüncesinde ilimlerin sınıflandırılması, tarih boyunca farklı düşünürler tarafından çeşitli açılardan ele alınmıştır. Bu tasnifler, ilimlerin doğası, kaynakları ve insan hayatındaki yeri üzerine derinlemesine bir anlayış geliştirmeyi amaçlar. Farklı İslam alimleri, bilgiye yaklaşım biçimlerine göre ilimleri çeşitli kategorilere ayırarak, dinî ve akli bilgi arasında bir denge kurmaya çalışmışlardır. Bu bağlamda yapılan tasnifler, İslam medeniyetinin entelektüel zenginliğini ve çeşitliliğini yansıtır.

İslam düşüncesinde ilimler tasnifi iki ana teoriye dayanmaktadır:

Diğer önemli ilim tasnifleri arasında şunlar da yer alır:

• Harizmî'nin tasnifi: İlimleri, şer'i/Arabî ilimler ve yabancı ilimler olarak ikiye ayırır; yabancı ilimler kapsamında felsefe, mantık, tıp gibi disiplinleri içerir. 
• İbn Haldun'un tasnifi: Hikmet ve felsefe ilimleri ile şer'i ilimleri ayırt eder; hikmet ilimleri mantık, fizik, metafizik ve matematik olarak dört bölüme ayrılır. 
• Gazzali'nin tasnifi: İlimleri, peygamberlerden öğrenilen şer'i ilimler ve diğer yollarla öğrenilen gayr-ı şer'i ilimler olarak ikiye ayırır. 

1. Farabi'nin nübüvvet teorisi: Vahyi, akli bilginin duyulur formu olarak açıklar ve ilimleri, İslam dininin asıllarından istidlal yoluyla çıkarılan ilimler ile salt akıl gücüyle ulaşılan ilimler olarak ikiye ayırır. 
2. Taşköprüzade'nin tasnifi: Dini ilimler erbabı tarafından geliştirilen bu teoriye göre ilimler, şer'i ilimler ve felsefi ilimler olarak ayrılır.